Een paniekstoornis gaat niet alleen over het moment van een paniekaanval. Het gaat ook over wat er tussen de aanvallen gebeurt.
Je kunt voortdurend bang zijn dat het opnieuw gebeurt. Je let extra op je lichaam, verandert je plannen of vermijdt situaties waarin je moeilijk weg denkt te kunnen.
Terugkerende onverwachte aanvallen staan centraal
Bij een paniekstoornis spelen terugkerende paniekaanvallen een belangrijke rol. Vooral onverwachte aanvallen zijn onderdeel van de beoordeling.
Maar één aanval is niet genoeg voor de diagnose. Het verschil staat uitgelegd op paniekaanval of paniekstoornis.
De angst kan tussen de aanvallen doorgaan
Na een heftige aanval kun je voortdurend scannen of er weer iets begint. Een hartslag, warmtegevoel of lichte duizeligheid trekt direct je aandacht.
Dat wordt uitgewerkt bij hypervigilantie en anticipatieangst.
Je gedrag kan veranderen
Misschien neem je alleen nog een bepaalde route. Je gaat niet meer alleen weg. Of je blijft dicht bij een uitgang.
Sommige veranderingen vallen onder vermijdingsgedrag. Andere zijn vooral bedoeld om je veilig te voelen, zoals altijd water of een begeleider nodig hebben. Dat noemen we veiligheidsgedrag.
Niet iedere aanpassing is automatisch een probleem. Het gaat om het patroon en hoeveel vrijheid je verliest.
Hoe wordt een paniekstoornis vastgesteld?
Een huisarts of andere zorgverlener kijkt naar de aanvallen, de periode daarna en de invloed op je dagelijks leven. Ook wordt bekeken of lichamelijke oorzaken of middelen een rol kunnen spelen.
Meer daarover staat bij onderzoek en diagnose.
Behandeling kan helpen om het patroon te doorbreken
Cognitieve gedragstherapie en exposure zijn belangrijke behandelvormen. Soms wordt medicatie besproken.
Op behandeling van paniekstoornis lees je welke mogelijkheden er zijn. Bij herstellen van paniekstoornis gaat het over het terugkrijgen van vertrouwen en activiteiten.
Agorafobie is een apart onderwerp
Paniekstoornis en agorafobie kunnen samen voorkomen, maar het zijn niet dezelfde diagnoses. Bij agorafobie staat angst voor bepaalde situaties centraal omdat ontsnappen of hulp krijgen moeilijk lijkt.
Lees daarvoor de aparte uitleg over agorafobie.