Na een paniekaanval wil je misschien niet terug naar de plek waar het gebeurde. Dat is begrijpelijk.
Maar vermijding kan zich langzaam uitbreiden. Eerst sla je één winkel over. Later ga je alleen nog op rustige tijden. Uiteindelijk wil je misschien helemaal niet meer alleen weg.
Vermijding geeft vaak direct opluchting
Als je een spannende situatie afzegt, daalt de spanning meestal snel.
Die opluchting maakt vermijden aantrekkelijk. Tegelijk krijg je geen nieuwe ervaring in de situatie zelf.
Daarom kan de angst blijven bestaan, ook als je de gevreesde uitkomst nooit echt hebt getest.
Vermijding is niet altijd volledig wegblijven
Je kunt ook korter blijven, een omweg nemen of pas gaan wanneer iemand met je meegaat.
Vraag jezelf daarom niet alleen: “Waar kom ik niet meer?” maar ook: “Wat doe ik alleen nog onder speciale voorwaarden?”
Dat raakt ook aan veiligheidsgedrag.
Kijk naar wat je terug wilt krijgen
Een behandelplan wordt concreter wanneer je begint bij een activiteit.
Bijvoorbeeld:
- weer alleen boodschappen doen;
- twintig minuten autorijden;
- met de trein naar familie;
- in een rij blijven staan.
Het doel is niet dat je vooraf nul spanning voelt.
Agorafobie en vermijding zijn niet hetzelfde
Veel vermijding kan voorkomen bij paniekstoornis. Agorafobie heeft een eigen diagnostisch patroon.
Bij agorafobie lees je wanneer angst voor situaties waarin ontsnappen of hulp krijgen lastig lijkt centraal staat.
Gericht oefenen kan helpen
Exposure is een belangrijke behandelvorm waarbij je stap voor stap oefent met situaties of gevoelens die angst oproepen.
Dat is meer dan jezelf zomaar in het diepe gooien. Op exposure opbouwen lees je hoe oefeningen geordend kunnen worden.
Merk je dat je leven steeds kleiner wordt? Bespreek dat met je behandelaar of huisarts. Lees ook herstel bij paniekstoornis.