Verschillende middelen kunnen hartslag, waarneming, slaap en spanning beïnvloeden. Daardoor kunnen klachten ontstaan die op paniek lijken of een bestaande angst versterken.
Het effect hangt af van het middel, de dosis, combinatie met andere stoffen en persoonlijke gevoeligheid.
Stimulerende middelen kunnen het lichaam activeren
Middelen die de hartslag en alertheid verhogen kunnen lichamelijke sensaties geven die lijken op een paniekreactie.
Voor iemand die bang is voor hartkloppingen of benauwdheid kan dat extra spannend zijn.
Andere middelen kunnen de waarneming veranderen
Sommige drugs veranderen hoe je jezelf of de omgeving ervaart. Dat kan bij kwetsbare mensen sterke angst oproepen.
Een vreemd gevoel betekent niet automatisch dat er een paniekstoornis is. Het is belangrijk om de timing van middelengebruik mee te nemen.
Combinaties maken het minder voorspelbaar
Alcohol, cannabis, stimulerende middelen, energiedrank en medicijnen kunnen elkaar beïnvloeden.
Daarom is het moeilijk om één klacht aan één stof toe te schrijven wanneer meerdere middelen tegelijk zijn gebruikt.
Wees open bij medische beoordeling
Vertel wat je hebt gebruikt, hoeveel en wanneer. Zorgverleners hebben die informatie nodig om lichamelijke en psychische oorzaken goed te kunnen beoordelen.
Bij ernstige verwardheid, bewustzijnsverlies, pijn op de borst of andere acute klachten is directe medische hulp belangrijk.
Gebruik middelen niet als vaste manier om paniek te voorkomen
Een middel kan tijdelijk rust geven, maar kan ook een veiligheidsgedrag worden.
Dan durf je bijvoorbeeld alleen nog uit te gaan wanneer je eerst iets gebruikt.
Lees meer over veiligheidsgedrag bij paniek.
Voor afzonderlijke onderwerpen staan er pagina’s over cannabis, alcohol, nicotine en cafeïne.
Een middelenreactie kan lang in je hoofd blijven hangen
Na één heftige ervaring kun je bang worden dat dezelfde sensaties spontaan terugkomen, ook wanneer je niets meer gebruikt.
Dan kan naast middelengebruik ook anticipatieangst ontstaan. Bespreek beide onderdelen apart: de reactie op het middel én de angst die daarna blijft bestaan.