Bij paniek is de vraag waardoor komt dit? heel begrijpelijk. Toch is er meestal niet één antwoord dat voor iedereen klopt.
Bij de één spelen lichamelijke sensaties en de angst daarvoor een grote rol. Bij de ander vooral langdurige stress, slaaptekort of bepaalde middelen. Vaak lopen meerdere factoren door elkaar.
Oorzaak, trigger en onderhoud zijn niet hetzelfde
Een oorzaak gaat over waarom iemand kwetsbaar kan zijn geworden. Een trigger is iets dat een aanval of sterke angst op een bepaald moment uitlokt. Een onderhoudende factor zorgt ervoor dat klachten blijven terugkomen.
Die drie worden vaak door elkaar gehaald.
Een drukke week kan bijvoorbeeld een aanval uitlokken. Maar als je daarna elk lichamelijk gevoel gaat controleren en situaties gaat vermijden, kunnen juist die reacties het probleem blijven voeden.
Lichamelijke reacties kunnen paniek versterken
Adrenaline, veranderingen in ademhaling en het autonome zenuwstelsel kunnen lichamelijke klachten geven. Dat betekent niet dat één van deze processen dé oorzaak van paniekstoornis is.
Lees meer over adrenaline, het autonome zenuwstelsel en ademhaling en CO₂.
Hoe je een gevoel uitlegt, maakt verschil
Een snelle hartslag kan worden gezien als normale spanning. Maar je kunt ook denken dat er iets ernstig misgaat.
Die betekenis kan de angst verder verhogen. Op de paniekcirkel lees je hoe dit patroon kan werken.
Ook leefstijl en middelen kunnen meespelen
Slaaptekort, cafeïne, alcohol, nicotine en andere middelen kunnen lichamelijke onrust beïnvloeden. Het effect verschilt sterk per persoon.
Daarom is “dit middel veroorzaakt paniek” vaak te stellig. Kijk liever naar dosis, timing en jouw eigen patroon.
Kwetsbaarheid is geen lot
Erfelijkheid en eerdere ervaringen kunnen invloed hebben op gevoeligheid voor angst. Dat betekent niet dat klachten vaststaan of niet behandelbaar zijn.
Lees verder bij erfelijkheid en kwetsbaarheid en behandeling van paniekstoornis.