Paniekstoornis komt in sommige families vaker voor. Dat maakt de vraag logisch of paniek erfelijk is.
Het korte antwoord is: erfelijke factoren kunnen kwetsbaarheid beïnvloeden, maar er bestaat geen enkel gen dat bepaalt dat iemand een paniekstoornis krijgt.
Genen werken samen met andere factoren
Biologische aanleg staat niet los van ervaringen, stress, leren en omgeving.
Twee mensen met een vergelijkbare erfelijke kwetsbaarheid hoeven daarom niet hetzelfde klachtenpatroon te ontwikkelen.
Familiegeschiedenis is geen voorspelling
Als een ouder paniekstoornis heeft, betekent dat niet dat een kind die stoornis automatisch krijgt.
Andersom kun je paniekstoornis ontwikkelen zonder dat iemand in je directe familie dezelfde diagnose heeft.
Er is geen simpele biologische test
Onderzoek vindt allerlei genetische, neurochemische en epigenetische verschillen.
Die bevindingen zijn te complex om in de spreekkamer één bloedtest of genetische test te gebruiken die paniekstoornis voorspelt.
Kwetsbaarheid zegt niets over behandelbaarheid
Een biologische bijdrage betekent niet dat klachten vastliggen.
CGT, exposure en andere behandelingen richten zich op patronen die wel degelijk kunnen veranderen.
Lees meer over behandeling van paniekstoornis en exposure.
Vermijd de zoektocht naar één oorzaak
Het kan verleidelijk zijn om te denken: “Als het erfelijk is, weet ik eindelijk waarom.”
Maar vaak is een combinatie van kwetsbaarheid, stress, lichamelijke sensaties en leerervaringen realistischer.
Het overzicht van andere mogelijke factoren staat op oorzaken en factoren bij paniek.
De belangrijkste boodschap is daarom niet dat paniek “in je genen zit”, maar dat aanleg één deel van een groter verhaal kan zijn.
Familie kan ook gedrag en uitleg beïnvloeden
Niet alleen genen worden binnen gezinnen gedeeld. Je leert ook hoe mensen om je heen op lichamelijke klachten, onzekerheid en spanning reageren.
Dat maakt erfelijkheid en omgeving moeilijk volledig uit elkaar te halen. Ook daarom past een eenvoudige uitspraak als “het zit in de familie, dus het is genetisch” niet bij de huidige kennis.