Je zegt een afspraak af en voelt meteen opluchting. Vandaag hoef je het niet aan.
Dat is een begrijpelijke reactie. Maar als afzeggen steeds vaker de oplossing wordt, kun je ook steeds meer kwijtraken: contact, vrijheid of vertrouwen in gewone activiteiten.
Vermijding is niet altijd duidelijk zichtbaar
Je kunt een plek helemaal mijden. Maar vermijding kan ook subtiel zijn.
Je laat iemand anders bellen. Je stelt een bericht eindeloos uit. Of je gaat wel naar een bijeenkomst, maar zegt niets om geen aandacht te trekken.
Vraag daarom niet alleen: waar ga ik niet meer heen? Vraag ook: wat laat ik anderen overnemen? En wat durf ik alleen onder bepaalde voorwaarden?
Opluchting kan het patroon versterken
Wanneer wegblijven direct spanning vermindert, wordt het aantrekkelijk om dat opnieuw te doen. Tegelijk krijg je minder kans om nieuwe ervaringen op te doen. Dit is een belangrijk onderdeel van de gebruikelijke uitleg over vermijding bij angst. Het Centre for Clinical Interventions beschrijft dit leerproces.
Dat betekent niet dat je iedere situatie moet opzoeken. Werkelijk gevaar, lichamelijke beperkingen en persoonlijke grenzen blijven relevant.
Kies iets dat je terug wilt krijgen
Begin bij een betekenisvol doel. Bijvoorbeeld zelf een boodschap doen of weer aanschuiven bij een lunch.
Maak dat doel vervolgens concreet. Welke winkel? Op welk moment? Wat wil je daar doen? Een duidelijke stap is makkelijker te bespreken dan “meer durven”.
Bij een stapsgewijze aanpak oefen je met situaties die angst oproepen. Zulke oefeningen kunnen onderdeel zijn van exposure. Het Centre for Clinical Interventions geeft uitleg over situationele exposure.
Kijk naar wat je hebt gedaan en geleerd
Misschien was je tijdens een oefening nog steeds gespannen. Toch heb je iets gedaan wat je eerder liet.
Een bruikbare terugblik is: wat verwachtte ik? Wat gebeurde er? Wat wil ik een volgende keer onderzoeken?
Als je vastloopt, hoef je de stappen niet steeds groter te maken. Bespreek wat lastig is met een behandelaar. Lees verder over behandeling bij angststoornissen en angst voor de angst.