Tijdens sterke angst kun je het gevoel krijgen dat je niet helemaal jezelf bent. Je lichaam of gedachten voelen vreemd. Soms lijkt het alsof je jezelf van een afstand bekijkt.
Dat wordt depersonalisatie genoemd.
Het gevoel kan moeilijk onder woorden te brengen zijn
Mensen beschrijven het verschillend. Je kunt je verdoofd voelen, alsof je op automatische piloot staat of alsof je lichaam niet vertrouwd aanvoelt.
Juist omdat het zo onbekend is, kan de ervaring veel angst oproepen.
Depersonalisatie kan tijdens paniek voorkomen
Bij een paniekaanval kunnen veranderingen in waarneming en gevoel deel uitmaken van het klachtenbeeld.
Dat betekent niet dat iedere langdurige depersonalisatie automatisch door paniek komt. Het verschijnsel kan ook in andere situaties voorkomen.
Lees de bredere uitleg bij symptomen van een paniekaanval.
Het is iets anders dan derealisatie
Bij depersonalisatie staat vooral het vreemde gevoel in jezelf centraal.
Bij derealisatie voelt juist de omgeving onwerkelijk, ver weg of vreemd.
Beide ervaringen kunnen tegelijk voorkomen.
Veel controleren kan de ervaring langer in je aandacht houden
Je vraagt jezelf steeds: voel ik me alweer normaal?
Die controle is begrijpelijk, maar maakt het gevoel ook het middelpunt van je aandacht. Probeer te kijken of je ondertussen gewone activiteiten kunt blijven doen.
Bespreek aanhoudende of nieuwe klachten
Als het gevoel lang blijft bestaan, vaak buiten paniek voorkomt of je dagelijks leven sterk beïnvloedt, bespreek het dan met je huisarts.
Een website kan niet bepalen of de klacht onderdeel is van paniek of iets anders.
Bij onderzoek en diagnose lees je hoe klachten in hun bredere context worden bekeken.
Probeer de ervaring niet voortdurend te “repareren”
Wanneer je je vreemd voelt, is het logisch dat je terug wilt naar het gewone gevoel. Je kunt daardoor steeds testen of muziek, een spiegel of een gesprek weer normaal aanvoelt.
Dat voortdurende vergelijken kan vermoeiend worden. Richt je waar mogelijk op wat je aan het doen bent, ook wanneer het vertrouwde gevoel nog niet volledig terug is.