Bij paniek heb je vaak duidelijke voorspellingen.
Als mijn hart sneller gaat, raak ik de controle kwijt. Als ik niet bij de uitgang zit, kan ik het niet aan.
Een gedragsexperiment helpt om zo’n voorspelling gericht te onderzoeken.
Begin met één concrete verwachting
“Het wordt verschrikkelijk” is te breed.
“Als ik vijf minuten achter in de winkel blijf, raak ik zo in paniek dat ik moet worden geholpen” is veel duidelijker.
Dan kun je achteraf vergelijken wat je verwachtte met wat werkelijk gebeurde.
Het is geen wedstrijd in dapper zijn
Een experiment is niet bedoeld om te bewijzen dat je sterk genoeg bent.
Je verzamelt informatie.
Ook als je veel angst voelt, kan het experiment iets leren over je voorspelling.
Let op veiligheidsgedrag
Als je dezelfde oefening doet maar ondertussen voortdurend je hartslag controleert of een begeleider nodig hebt, kan het lastig zijn om te weten wat je geleerd hebt.
Bespreek daarom welke veiligheidsgewoonten je tijdens het experiment gebruikt.
Lees meer bij veiligheidsgedrag.
Een experiment moet veilig en passend zijn
Je hoeft geen medisch risico te nemen om een gedachte te testen.
Nieuwe lichamelijke klachten worden eerst passend beoordeeld.
Bij twijfel bespreek je een oefening met je behandelaar.
Kijk na afloop naar de uitkomst
Vraag:
- Wat voorspelde ik?
- Wat gebeurde er?
- Wat deed ik zelf?
- Wat zou ik een volgende keer anders willen onderzoeken?
Die terugblik is minstens zo belangrijk als de oefening zelf.
Gedragsexperimenten en exposure overlappen soms
Bij beide leer je door ervaring.
Exposure richt zich vaak sterker op herhaald oefenen met gevreesde situaties of sensaties.
Lees verder over hoe exposure werkt en CGT.
Eén experiment is zelden het eindpunt
Een onverwacht goede uitkomst kan nuttig zijn, maar oude verwachtingen veranderen vaak door meerdere ervaringen. Daarom wordt een experiment meestal onderdeel van een groter behandelplan met herhaling en variatie.