Je bent niet alleen bang tijdens een angstig moment. Je kunt er ook tussen de momenten door mee bezig zijn.
Straks gebeurt het weer. Straks raak ik in paniek. Straks kan ik niet weg.
Daardoor kan een gewone afspraak al spanning oproepen voordat je vertrekt.
Je probeert het volgende moment voor te zijn
Misschien controleer je of je ontspannen genoeg bent. Je voelt aan je hartslag of vraagt jezelf steeds af hoe je ademhaling gaat.
Dat opletten kan bedoeld zijn om op tijd in te grijpen. Tegelijk krijgt ieder klein gevoel zo veel aandacht.
In een bekend model van angst versterken lichamelijke signalen, angstige verwachtingen en vermijding elkaar. Het is een bruikbare uitleg voor een patroon, geen verklaring die bij iedereen alles verklaart. Het Centre for Clinical Interventions beschrijft deze angstcirkel.
Je plannen kunnen steeds meer voorwaarden krijgen
Je gaat bijvoorbeeld alleen weg als iemand meegaat. Of alleen wanneer je goed hebt geslapen. Misschien wil je vooraf zeker weten dat je direct naar buiten kunt.
Vraag jezelf af: helpt deze afspraak mij om iets weer op te bouwen? Of kan ik zonder deze voorwaarde inmiddels niets meer?
Het antwoord hangt af van de situatie. Tijdelijke steun kan nuttig zijn. Het verdient aandacht wanneer de voorwaarden steeds uitgebreider worden.
Kies een doel buiten de angst
“Geen spanning voelen” is moeilijk te sturen. “Tien minuten met een vriend wandelen” is concreter.
Een mogelijk doel is dus niet om je gevoel perfect te beheersen. Je kunt onderzoeken wat je wilt kunnen doen, ook als er nog wat spanning is.
Bij vermijding doorbreken lees je hoe je zulke doelen kleiner maakt.
Bespreek het patroon in een behandeling
Vertel een behandelaar niet alleen hoe een aanval voelt. Vertel ook hoeveel tijd je besteedt aan voorkomen, voorbereiden en herstellen.
Een voorbeeld: “De aanval duurde kort, maar ik ben er iedere dag uren mee bezig.” Dat maakt de invloed duidelijk.
Bij de behandeling van angststoornissen kan aandacht zijn voor verwachtingen, vermijding en de reactie op lichamelijke gevoelens. De aanpak wordt afgestemd op jouw klachten.