Angst is een breed gevoel. Je kunt gespannen wachten op een uitslag of de hele dag bezorgd zijn. Paniek beschrijft meestal een sterke, snel oplopende ervaring.
In gewone gesprekken worden de woorden door elkaar gebruikt. Voor het begrijpen van je klachten helpt het om iets preciezer te beschrijven wat je meemaakt.
Een paniekaanval komt in een golf
Een paniekaanval is een plotselinge golf van sterke angst of hevig ongemak. De klachten lopen snel op. Je kunt bijvoorbeeld hartkloppingen, trillen, benauwdheid of een gevoel van controleverlies ervaren.
De hevigste klachten bereiken doorgaans binnen minuten een piek. Vermoeidheid of onrust kan daarna langer aanwezig blijven. Het NIMH beschrijft het verloop en de klachten van paniekaanvallen.
Niet iedereen benoemt de ervaring zelf als angst. Soms staan de lichamelijke gevoelens voorop.
Angst kan ook minder fel en langer aanwezig zijn
Je kunt uren piekeren zonder een duidelijke piek. Of je voelt spanning bij alles wat je die dag moet doen.
Denk aan iemand die voor ieder telefoongesprek allerlei antwoorden voorbereidt. De angst is niet steeds overweldigend. Toch bepaalt hij veel van het gedrag.
Bij voortdurend angstig zijn lees je over zo’n langer patroon.
Een aanval is niet hetzelfde als een stoornis
Een paniekaanval beschrijft een gebeurtenis. Een paniekstoornis gaat over een breder patroon, waaronder terugkerende onverwachte aanvallen en aanhoudende zorgen of gedragsverandering.
Ook bij andere psychische klachten kunnen paniekaanvallen voorkomen. De naam van één moment vertelt dus niet het hele verhaal.
Op de pagina over paniekstoornis wordt dit verder uitgelegd.
Vertel wat er vóór, tijdens en na het moment gebeurt
Dat helpt meer dan zoeken naar het perfecte woord. Bijvoorbeeld:
“Voor de afspraak was ik al gespannen. In de wachtruimte liep de angst snel op. Daarna durfde ik geen nieuwe afspraak te maken.”
Hierin zie je zowel spanning, een sterke golf als gevolgen achteraf. Vooral die gevolgen verdienen aandacht.
Merk je dat je steeds wacht op een volgende aanval? Lees dan over angst voor de angst. Bij aanhoudende beperkingen kan behandeling helpen.