Angststoornissen

Verlatingsangst en separatieangst: bang om zonder de ander te zijn

Bang zijn iemand kwijt te raken kan veel invloed hebben. Lees over verlatingsangst, separatieangst bij kinderen en volwassenen en passende hulp.

Het woord verlatingsangst wordt voor verschillende ervaringen gebruikt. Je kunt bang zijn dat een partner de relatie beëindigt. Maar ook dat een dierbare iets overkomt zodra die uit het zicht is.

Deze ervaringen lijken soms op elkaar. Ze zijn niet automatisch dezelfde psychische klacht.

Separatieangst draait om gescheiden zijn

Bij een separatieangststoornis is de angst rond het gescheiden zijn van een belangrijk persoon sterk en belemmerend.

Je kunt bijvoorbeeld erg bang zijn wanneer iemand weggaat. Of steeds vrezen dat een ongeluk ervoor zorgt dat jullie elkaar niet meer zien.

Deze stoornis kan bij kinderen én volwassenen voorkomen. De beoordeling houdt rekening met leeftijd en ontwikkeling. Cleveland Clinic beschrijft separatieangst bij beide groepen.

Gewone verbondenheid is geen stoornis

Iemand missen, steun zoeken of graag samen zijn zegt op zichzelf weinig over een diagnose.

Kijk naar wat er gebeurt wanneer jullie apart zijn. Kun je doorgaan met je eigen activiteiten? Of lukt werken, slapen of naar school gaan nauwelijks?

Ook de context telt. Tijdelijke extra bezorgdheid tijdens een echte ziekte of moeilijke gebeurtenis is niet hetzelfde als een langdurig angstpatroon.

Bij kinderen is ontwikkeling belangrijk

Jonge kinderen kunnen spanning hebben bij afscheid. Dat hoort vaak bij hun ontwikkeling.

Wanneer de angst veel sterker of langduriger is dan verwacht en het dagelijks leven belemmert, kan beoordeling nodig zijn. Bespreek bijvoorbeeld problemen met naar school gaan, slapen of lichamelijke klachten rond afscheid. MSD Manuals geeft uitleg over separatieangst bij kinderen.

Maak er geen strijd over dapper zijn van.

Bespreek het patroon zonder elkaar de schuld te geven

Een volwassene kan zeggen: “Wanneer je niet antwoordt, merk ik dat ik steeds opnieuw wil bellen.” Dat is concreter dan: “Jij maakt mij onzeker.”

Samen kun je bespreken welke afspraken redelijk zijn en waar hulp nodig is. De ander hoeft geen voortdurende bereikbaarheid te beloven.

Lees verder over angst in relaties en geruststelling zoeken. Als de angst je leven sterk beperkt, bespreek dan professionele hulp.

Bronnen voor deze pagina